Kat Mülkiyetinin Devri Mecburiyeti
Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 25. maddesinde düzenlenen kat mülkiyetinin devri mecburiyeti; borç ve yükümlülüklerini sürekli ve ağır bir şekilde ihlal ederek ortak yaşamı çekilmez hale getiren kat malikinin, bağımsız bölüm üzerindeki mülkiyet hakkının elinden alınarak diğer kat maliklerine devredilmesini sağlayan hukuki bir yaptırımdır. Mülkiyet hakkını sona erdiren son derece ağır bir müdahale olduğu için yargı uygulamasında “son çare” olarak kabul edilir.
Kat mülkiyeti hukukundan doğan uyuşmazlıklar; Kat Malikleri Kurulu karar alma usullerinden dava açma sürelerine, bilirkişi değer tespitlerinden bankaya depo usullerine kadar katı şekil şartlarına tabi olup hak kaybı yaşanmaması ve komşuluk hukukundan doğan haklarınızın korunması kapsamında uzman avukat kadromuzdan bilgi almak için info@calinokcuhukuk.com mail adresi veya 0530 239 80 89 numaralı telefon ile iletişime geçebilirsiniz.
Kat Maliklerinin Kanun ve Komşuluk Hukukundan Doğan Borçları Nelerdir?
Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca kat malikleri, gerek kendi bağımsız bölümlerini gerekse ortak alanları kullanırken doğruluk kurallarına uymak, birbirini rahatsız etmemek ve birbirinin haklarına saygı göstermekle yükümlüdür. Aynı zamanda Türk Medeni Kanunu’nun 737. maddesi gereğince komşuluk ilişkilerinde hoşgörü sınırlarını aşan taşkınlıklardan kaçınma borçları bulunmaktadır. Bu borçların ihlal edilerek ortak yaşamın çekilmez hale gelmesi durumunda kanunun öngördüğü yaptırımlar gündeme gelmektedir.
Hangi Durumlarda “Çekilmezlik Hali” Var Sayılır?
Kanun koyucu çekilmezlik durumunun varlığını genel olarak hakimin takdirine bırakmış olmakla birlikte, KMK m. 25/3 uyarınca aşağıdaki hallerde çekilmezliğin kendiliğinden var olduğunu kabul etmiştir:
- Ortak Gider Borcunun Ödenmemesi: Ortak gider ve avans borcunun ödenmemesi nedeniyle kat maliki aleyhine iki takvim yılı içinde üç defa icra takibi başlatılmasına veya dava açılmasına sebebiyet verilmesi.
- Hâkim Emrine Direnilmesi: Sulh Hukuk Mahkemesi’nce KMK m. 33 uyarınca verilen eski hale getirme veya ihlali sonlandırma emrine rağmen, bu emre uyulmayarak bir yıl boyunca ihlalde ısrar edilmesi.
- Ahlak ve Adaba Aykırı Kullanım: Bağımsız bölümün randevu evi, kumarhane veya benzeri yer olarak kullanılması suretiyle genel ahlak ve adaba aykırı hareketlerde bulunulması.
Devir Davası Açabilmek İçin Karar Alınması Şart Mıdır?
Evet, kural olarak şarttır. KMK m. 25/2 uyarınca, borç ve yükümlülüklerini ihlal eden kat maliki aleyhine devir davası açılabilmesi için (yönetim planında aksi kararlaştırılmamışsa) diğer kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla karar alması zorunludur.
Tüm Kat Malikleri Davaya Katılmak Zorunda Mıdır?
Kat Malikleri Kurulu’nda dava açılması yönünde çoğunluk kararı alınmış olsa bile bazı kat malikleri yargılama sürecine katılmak istemeyebilir. Bu durumda dava, yalnızca süreci üstlenmek ve dava açmak isteyen kat malikleri tarafından açılır.
Dava kazanıldığında bağımsız bölümün mülkiyeti, davaya katılmayanlara değil; yalnızca davayı açmış olan kat maliklerine arsa payları oranında devredilir.
Devir Bedeli Nasıl Ödenir?
Mülkiyet hakkının Anayasal güvencesi gereğince; taşınmaz karşılıksız olarak devredilemez. Bu nedenle dava sürecinde aşağıda yazılı usul uygulanır:
- Hâkim, devredilecek bağımsız bölümün hükme en yakın tarihteki rayiç değerini bilirkişi incelemesiyle tespit ettirir.
- Hâkim karar vermeden önce, belirlenen bu bedelin ileride hak sahibine ödenmek üzere bir bankada 3’er aylık vadeli hesaba depo edilmesi ve makbuzun dosyaya sunulması için davacı kat maliklerine bir süre tanır.
- Davacı malikler bedeli bankaya depo edip makbuzu ibraz ettiklerinde, mahkeme bağımsız bölümün davacılar adına tesciline ve biriken faiziyle birlikte bedelin davalıya ödenmesine karar verir.
Devir Davasında Dava Açma Süresi
KMK m. 25/4 uyarınca devir davası açma hakkı; Kat Malikleri Kurulu’nca alınan dava açma kararının öğrenilmesi tarihinden itibaren 6 ay ve her halde dava açma hakkının doğumundan itibaren 5 yıl içinde kullanılmazsa veya yargılama sırasında dava sebebi ortadan kalkarsa düşer.
Kat Mülkiyetinin Devri Mecburiyetinin Önemi
Kat mülkiyetinin devri mecburiyeti, kat maliklerinin huzur ve güven içinde bir arada yaşamasını sağlayan en etkili hukuki güvencelerden biridir. Mülkiyet hakkının sınırsız olmadığını; komşuluk hukukunu sürekli ihlal eden kişilere karşı diğer kat maliklerinin yaşam alanlarının koruma altında olduğunu gösterir. Ancak mülkiyet hakkını sona erdiren son derece ciddi ve istisnai bir süreç olması sebebiyle; tüm sürecin usul ve yasaya uygun olarak yürütülmesi büyük önem arz etmektedir.
İşbu metin konunun genel hatlarıyla açıklanması amacıyla hazırlanmış olup, hukuki süreçlerin somut olayın özelliklerine göre yürütülmesi gerektiğinden, hak kaybı yaşanmaması adına uzman avukat kadromuzdan danışmanlık hizmeti almanızı tavsiye ederiz.



